Konflikty i ich rozwiązywanie

Konflikty i ich rozwiązywanieKonflikty są nieodłączną częścią życia, także zawodowego. Ich występowanie nie jest powodem do paniki, natomiast z pewnością należy zastanowić się nad tym, jak można ograniczyć ich negatywne skutki, jednocześnie – tam, gdzie to możliwe – na bazie konfliktów wyciągając pozytywne wnioski dotyczące wszystkich aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa. Każdy konflikt jest okazją do osiągnięcia najlepszego efektu, ponieważ – prawidłowo zarządzany – jest starciem różnych poglądów, co prowadzić może do wypracowania nowych strategii, poglądów i postaw. Jednak poszczególni ludzie w różny sposób prowadzą konflikty. Można wskazać wyraźnie kilka dominujących taktyk prowadzenia konfliktów.

Kompromis

Kompromis to porozumienie osiągane w drodze wygaszania konfliktu. Warto bowiem zaznaczyć, że każdy konflikt musi prowadzić do rozwiązania, natomiast możliwe wyniki nie są równo cenne. Kompromis jest taktyką wymagającą od wszystkich stron konfliktu zdolności do negocjacji, przy czym nie chodzi tutaj o umiejętności techniczne, choć te bywają przydatne, ale o psychiczna zdolność do przyznania racji drugiej stronie. Dzięki temu pozycja końcowa jest pośrednią pomiędzy tymi, z których obie strony rozpoczynały konflikt. I mimo że w powszechnej opinii często właśnie taktyka osiągania kompromisu przedstawiana jest jako optymalna, niekoniecznie jest to właściwe podejście, gdyż nie w każdej sytuacji kryzysowej korzystne jest porzucenie początkowego stanowiska przez którąś ze stron.

Walka

Walka jest nazwą taktyki polegającej na bezkompromisowej prezentacji stanowiska. W praktyce rzadko zdarza się, aby była to jedyna strategia. Zwykle bowiem do jej wykorzystania dochodzi w przypadku konfliktów prowadzonych niejawnie (np. w przypadku gdy jeden z pracowników oczernia drugiego za jego plecami). W celu ratowania dobrego imienia i przede wszystkim zamanifestowania swojej pozycji niezbędne jest jej jasne przedstawienie. Co ważne – taktyka walki zakłada upublicznienie konfliktu, ponieważ szkody wyrządzane przez jedną ze stron mają szeroki zasięg i trzeba z kontrargumentem dotrzeć do szerokiego grona odbiorców, a nie jedynie do adwersarza. Oczywiście ta strategia wcale nie wyklucza zachowania zasad kultury – przeciwnie, dowiedziono, że zachowanie kulturalne nawet w ostrym starciu przynosi o wiele lepsze skutki.

Uległość

Uległość, przedstawiana zwykle jako kiepski sposób rozwiązywania problemów, bywa użyteczna, szczególnie w konfliktach, w których adwersarze różnią się „stopniem” (typowe przykłady to „szef-pracownik” lub „rodzic-dziecko”), a stawka jest stosunkowo niska i nie dotyczy aspektu personalnego. Tego rodzaju konflikty w pracy najczęściej mają charakter czysto profesjonalny i dotyczą konkretnych poleceń służbowych. Wybór taktyki uległości pozwala, milcząco przegrywając jeden konflikt, uniknąć następnych, do których mogłoby dojść w przypadku podjęcia ostrej walki z zaangażowaniem wartym lepszej sprawy.

Lekceważenie

Tutaj warto zacząć od ważnej uwagi: lekceważy się problem, ale nigdy adwersarza. Są sprawy, o które po prostu nie warto wszczynać walk w żadnej formie. Wśród pracowników o różnych charakterach normą jest próba wytworzenia jakiejś hierarchii, co nie zawsze przebiega w grzeczny i cywilizowany sposób. Pojawiają się plotki i przysłowiowe wbijanie szpili. W takich przypadkach często najlepszą reakcją jest brak reakcji. Jeśli akcentuje się swoje zdanie, to zdawkowo, krótko i raz.

Rywalizacja

Rywalizacja jest w wielu sytuacjach naturalnym przebiegiem konfliktu i wcale nie musi być szkodliwa. Pojawia się najczęściej między ludźmi o zbliżonym poziomiemotywacji, podobnych charakterach i celach. Pobudki mogą być oczywiście różne, jednak kiedy dochodzi do rywalizacji i konflikt przebiega w sposób pokojowy, ten rodzaj „nieporozumienia” może okazać się znakomitym budulcem relacji między ludzkich, kiedy jednak temperatura konfliktu wzrasta, a wiadomo, że żaden z jego uczestników nie ustąpi, oboje zwykle stosują tę samą strategię – dążą do swego celu, starając się zachować grzecznie wobec konkurenta. Wydaje się to banalne, ale komplement pod adresem konkurenta jest niekiedy najlepszym nierozwiązaniem w konfliktach idących drogą rywalizacji (szczególnie, jeśli jest szczery).

Podsumowanie

Strategie postępowania w czasie konfliktów najczęściej związane są z konkretnymi typami osobowości i pozostają raczej niezmienne, choć to nie jest żelazna reguła. Warto natomiast wiedzieć, że każdy z tych typów konfliktów ma szansę doprowadzić do wypracowania konstruktywnego rozwiązania, ponieważ ilość szkód wyrządzonych przez konflikt nie zależy od sposobu jego prowadzenia, ale od tego, jak szybko adwersarze uczą się wyciągać wnioski i od tego, w którym momencie zaangażowanie stron przerośnie potencjalne korzyści, jakie można osiągnąć, prawidłowo prowadząc konflikt.